Onwerkelijk | Rafael Crucho

In amper vier jaar vond hij in Venlo zijn thuis, de vasteloavend, een talent voor taal en bevestiging van een oude dame.

In het kleine dorpje in Portugal waar Rafael Crucho tot vier jaar geleden woonde, kon je kiezen: óf je ging voetballen, óf je leerde een instrument spelen. Voetbal vond hij niets en zijn moeder wou geen herrie in huis. De geliefde trompet viel daarmee af. De tweede keus was een akoestische gitaar. Zijn muzikale talent kwam hem later nog erg goed van pas.

Raphael Crucho


Vier jaar geleden kwam hij met zijn moeder naar Venlo. ‘Mijn broer woonde hier al dus die stap was makkelijk gemaakt,’ zegt Rafael. Via de ISK schakelklas stroomde hij door naar het gymnasium van het Valuascollege en daar maakte hij vrienden. Dat bleken stuk voor stuk muzikanten en vasteloavesvierders. Aanvankelijk moest hij niets van dialectliedjes hebben. ‘Ik verstond ze niet’, aldus Rafael. Dat veranderde toen hij Hald Mig ‘s Vas van Neet Oet Lottum hoorde. ‘Dat veranderde alles’, vervolgt hij. Het riep emoties op die hem herinnerden aan zijn overleden vader en hij ontdekte dat dit liedje veel mensen van heinde en verre bij elkaar bracht naar één plek. ‘Voor het eerst voelde ik me ergens echt thuis en het Venloos werd mijn moedertaal,’ zegt Rafael.

De gitaar werd weer opgepakt en zijn eerste liedje schreef hij opvallend genoeg niet in het Portugees maar in het dialect. ‘Ik denk en voel in het dialect. Onlangs was ik voor het eerst terug in Portugal en vond er hooguit nog dat kleine jongetje van toen. Niets meer, niets minder,’ zegt Rafael. Er is een belangrijk verschil tussen zijn liedjes en gedichten. De liedjes zijn in het dialect maar hij dicht in het Nederlands. ‘Voor een liedje verplicht ik mezelf om akkoorden te zoeken bij woorden die door mijn hoofd spoken. Daar zet ik akkoorden onder, verzin een melodie en maak de tekst af. Daarna werk ik het met een bevriende toetsenist uit,’ verklaart Rafael. Het gaat dan om alledaagse, herkenbare teksten. Vanaf het podium ervaart hij hoe het publiek reageert. Met zijn gedichten stelt hij zich kwetsbaarder op. Deze plaatst hij op social media en kijkt er niet meer naar om. Een jaar geleden speelde hij een lied in Theater De Garage. Na afloop sprak een oudere dame hem aan. Ze zei ontroerd te zijn door zijn bijdrage. ‘Dat was onwerkelijk maar precies wat ik wil: mensen inspireren en raken, net als over een tijd als docent geschiedenis. Dat is ook een deel van me, net als het kunstenaarschap,’ besluit Rafael.

Vanwege zijn jonge leeftijd ziet hij zichzelf nog niet als kunstenaar, maar ondertussen vindt hij alweer woorden en een melodie voor een nieuw nummer. Dit keer samen met de Herfshane. Een creativiteit, energie en berg ideeën waar menig ‘echte’ kunstenaar jaloers op zal zijn.